Kemik İliği Aspirasyonu Nedir?
15 Mayıs 2024

Kemik İliği Aspirasyonu Nedir?

Kemik İliği Aspirasyonu, ve biyopsisine hakkında genel bilgileri öğreneceğiz, işlemin tekniği ayrı bir yazının konusu olacaktır. Yeni doğanda bütün kemik boşluklarının içleri kan oluşturucu kırmızı ilik ile doludur. Ergenlikten başlayarak kan yapımı eksen kemikleri ve yassı kemiklerde sınırlanır (Omurga, pelvis, sternum, kaburgalar, klavikula, skapula, femur ve humerusun üst bölümleri). Doğumda ilik hücreselliği (Kırmızı ilik) %100 civarlarındayken yetişkinlerde bu oran yarıya düşer. Öbür yarı yağ dokusudur (Sarı ilik). Yaş ilerledikçe hücresellik daha da azalır.

Endikasyonlar

Kan hastalığının çoğunda kemik iliğinin incelenmesi, anamnez, fizik muayene, kan sayımı ve çevre kanı, morfolojisin ardından gelen en önemli tanı aracıdır. Sadece tanının konmasında ya da oluşmasından değil, hastalığın evrelenmesi, prognoza ilişkin risklerin saptanması ve tedavinin izlenmesinde de kemik iliği incelemelerine neden duyulur.

Çeşitli kan hastalıkları haricinde, iliğin incelenmesini gerektiren daha birçok endikasyon mevcuttur:
  • Sebebi açıklanamayan splenomegaliler.
  • Lipid depo hastalıkları,
  • Nedeni bulunamayan ateşli hastalık,
  • Amiloidoz şüphesi,
  • İlikte oluşan solid tümör metastazları, çocukluk dönemi tümörleri,
  • İnfeksiyonlar, granülomlu hastalıklar,
  • Allogeneik kök hücre transplantasyonunda, HLA-uyuşur verici olan kişinin iliğinin normal olup olmadığına bakılması.
Kemik iliğini inceleme yöntemleri nelerdir?

Başlıca iki yöntem olarak uygulanır. Aspirasyon ve iğne biyopsisi. Genel olarak aspirasyon ve iğne biyopsisi ikisi birlikte yapılır. Bazen tek başına aspirasyon yeterlidir. Ayrıca çok nadir olarak, belirli bir kemik bölgesindeki radyolojik lezyonun aydınlatılması için açık cerrahi biyopsi'ye başvurulur. May Grünwald-Giemsa yöntemi ile boyanmış aspirasyon örneklerinde ilik hücrelerinin morfolojisi saptanır (Bkz Kİ aspirasyonu yaymalarının incelenmesi). Biyopside ise hematopatolog tarafından morfoloji ile, iliğin yapısı, hücre topluluklarının yerleşimi, bağ dokusu artışı, normal veya patolojik lenfoid hücre odakları, metastaz ve granülomlar ortaya konur. Her iki yöntemin de iyi ve kötü yönleri vardır. Genel olarak bakarsak bu iki yöntem birbirini tamamlar.

Aspirasyon morfolojideki ince hücresel kısımları biyopsiye oranla daha iyi yansıttığı gibi, sitokimyasal boyamalara, immünofenotiplemeye olarak da bilinir. Aspirasyonla örnek alınamadığı veya ilik taneciklerini içermeyen ÇK ile karşılaşıldığı zamanlarda biyopsi yapılmalıdır. Böyle bir olayda biyopsi parçasını lama dokundurma yöntemi ile bir ölçüde morfolojiye de ulaşılmış olur.

Biyopsi ilik hücreleri haricinde, iliğin çatısını meydana getiren destekleyici doku, iliği tutan amiloidoz (Kongo kırmızı boyası), metastaz ve granülom odakları konusunda bilgi sağlar. Bazı olaylarda tek başına aspirasyon yeterli olur. Örneğin KML olgularının tedavisi süresince tekrarlanan sitogenetik ve moleküler genetik çalışmaları, akut lösemilerde düzelme ve nükslerin izlenmesi, kemik iliğinde demir boyaları gibi. Belki, seyrek de olsa, KML'nin ilk buluntu esnasında eşlik edebilen fibrozu yakalama durumundan biyopsi gerekebilir.

Aspirasyon örneklerinde morfoloji hariçinde, immünofenotipleme, metafaz sitogenetiği, FISH, moleküler genetik, mikrobiyolojik kültür ve boyama ile çeşitli hücre kültürü gibi analizleri yapma durumu mevcuttur. Nitekim her bir analiz için önceden hazırlanmış uygun tüp ve ortamları kullanma koşuluyla.

Aspirasyon örneği (Aspirat)
  • Yayma. Havada kurutulur. May Grünwald-Giemsa metanol bulunduğundan önceden tespit edilmesine gerek yoktur. Demir boyası (Prusya mavisi) için de bu yaymalar kullanılır. Dekalsifiye edilmiş doku örneklerinde demir boyanamaz. Yaymalar için gerektiğinde tüplerde EDTA ile karıştırılmış aspirat da kullanılabilir (EDTA'lı mikrotüpler).

Kemik İliği Aspirasyonu Yorumları

İlk yorumu siz yapmak istermisiniz?

Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

Editörün Seçtiği

Haber Bülteni

Popüler İçerik

Kemik İliği Testi Nedir ve Nasıl Yapılır?

Kemik İliği Testi Nedir ve Nasıl Yapılır?

Kemik İliği Transplantasyonu Nedir?

Kemik İliği Transplantasyonu Nedir?

Sarı Kemik İliği Türleri ve Özellikleri

Sarı Kemik İliği Türleri ve Özellikleri

İlik Nakli Nedir? ve Nasıl Yapılır

İlik Nakli Nedir? ve Nasıl Yapılır

İlik Naklinden Sonra Yapılması Gerekenler

İlik Naklinden Sonra Yapılması Gerekenler